Hồi nhỏ, một mùa hè dài như bất tận. Ba tháng nghỉ hè cảm giác như cả một đời. Còn bây giờ? Mới Tết xong, chớp mắt đã thấy người ta bán bánh trung thu. Một năm trôi nhanh như một cái thở dài.
Bạn không tưởng tượng ra đâu. Cảm giác thời gian tăng tốc theo tuổi là có thật, và có ít nhất hai lời giải thích khá thuyết phục.
Thứ nhất: toán học. Với đứa trẻ 5 tuổi, một năm là 1/5 cuộc đời nó — một khoảng khổng lồ. Với người 50 tuổi, một năm chỉ là 1/50 — một lát mỏng dính. Cùng 365 ngày, nhưng so với tổng số ngày mình đã sống, nó ngày càng nhỏ đi. Não cảm nhận thời gian theo tỉ lệ, không theo con số tuyệt đối.
Thứ hai, và thú vị hơn: sự mới mẻ. Não ghi nhớ thời gian qua số ký ức mới nó tạo ra. Khi còn nhỏ, mọi thứ đều lần đầu — lần đầu đi biển, lần đầu đi xe đạp, lần đầu thích ai đó. Não bận rộn ghi hình liên tục, nên khi nhìn lại, quãng đó dày đặc kỷ niệm và cảm giác rất dài.
Còn khi trưởng thành, đời thành một vòng lặp: dậy, đi làm, về, ngủ, lặp lại. Não gặp toàn thứ quen thuộc nên nó... lười ghi. Mấy tháng trôi qua mà gần như không để lại dấu vết ký ức nào riêng biệt. Không có gì để nhớ, nên nhìn lại thấy trống rỗng và ngắn ngủn.
Đó là lý do một chuyến đi lạ một tuần lại đọng trong đầu lâu hơn ba tháng đi làm bình thường.
Và đây là chỗ đáng suy nghĩ: nếu thời gian chủ quan được đo bằng ký ức mới, thì một cuộc đời cứ lặp đi lặp lại — dù sống tới tám mươi — vẫn có thể cảm giác ngắn hơn một cuộc đời đầy trải nghiệm mà chỉ dừng ở sáu mươi.
Bạn không kéo dài được số năm mình sống. Nhưng bạn kéo dài được cảm giác về nó — bằng cách thôi để mọi ngày giống hệt nhau. Đi con đường khác về nhà. Học một thứ vụng về. Gặp người lạ. Nghe nhỏ nhặt, nhưng đó là cách duy nhất để năm sau nhìn lại, bạn không thấy một khoảng trắng.